Hoe ontstaat de spaarrente?
In de basis werkt spaarrente eenvoudig: banken gebruiken spaargeld voor hun financiering en betalen daar een rentevergoeding voor. Hoe hoog die rente is, staat niet vast. Banken bepalen zelf hoeveel rente zij bieden op spaarrekeningen en passen die rente regelmatig aan.
Daarbij kijken banken onder andere naar:
- de rente van de ECB
- marktrentes
- inflatie
- hoeveel spaargeld zij nodig hebben
- concurrentie tussen banken
Marktrentes zijn de rentes waartegen banken en financiële instellingen geld lenen op financiële markten. Daardoor verschillen spaarrentes per bank en veranderen rentes voortdurend.
Eerst meer weten over de basis van spaarrente? Ga naar:
Wat is spaarrente en hoe werkt het?
De belangrijkste factor: de rente van de ECB
De Europese Centrale Bank (ECB) heeft veel invloed op spaarrentes in Nederland. De ECB bepaalt de beleidsrente binnen de eurozone. Dat is de rente waartegen spaarbanken geld kunnen lenen of geld kunnen stallen bij de centrale bank. Verhoogt de ECB de rente? Dan ontvangen banken meer rente wanneer zij geld bij de ECB parkeren. Daardoor ontstaat ruimte voor hogere spaarrentes.
Een eenvoudig voorbeeld:
-
de ECB verhoogt de rente
-
banken ontvangen meer rente op geld dat zij bij de ECB stallen
-
spaarrentes stijgen vaak mee
Dat gebeurt niet altijd direct en ook niet bij iedere bank even sterk. Toch volgen spaarrentes op langere termijn meestal de beweging van de ECB. Wil je hier dieper in duiken? Lees dan ook Welke invloed heeft de ECB-rente op je spaarrente?
De economische situatie speelt mee
Ook de economie speelt een belangrijke rol. Bij hoge inflatie stijgen prijzen snel. Centrale banken verhogen dan vaak de rente om de economie af te remmen. Daardoor lopen spaarrentes meestal op. Bij lage inflatie of economische tegenwind gebeurt vaak het tegenovergestelde en blijven spaarrentes juist lager.
Ook economische groei speelt mee. In een sterke economie wordt meer geleend en geïnvesteerd. Daardoor stijgt de vraag naar geld, wat invloed heeft op rentes.
Meer hierover lees je in Waarom stijgt of daalt de spaarrente?
Waarom verschillen spaarrentes in Nederland zo sterk?
Hoewel de ECB invloed heeft op spaarrentes, bepaalt concurrentie uiteindelijk voor een groot deel hoe hoog banken hun spaarrente maken. Juist daar verschilt Nederland van sommige andere Europese landen.
Nederlandse huishoudens sparen veel. Volgens cijfers van DNB staat er ruim € 540 miljard op Nederlandse spaarrekeningen. Een groot deel van dat spaargeld staat bij de bekende Nederlandse grootbanken. Veel mensen houden hun betaalrekening, hypotheek én spaargeld bij dezelfde bank. Daardoor voelen grote banken minder druk om spaarrentes sterk te verhogen. Zij beschikken vaak al over voldoende spaargeld.
Kleinere banken en buitenlandse banken hebben die vaste klantenbasis meestal minder. Zij concurreren daarom actiever op spaarrente om nieuw spaargeld aan te trekken. Daardoor zien we in Nederland grote renteverschillen tussen banken als het gaat om de rente op spaarrekeningen en spaardeposito's.
Veel Nederlanders sparen bij hun huisbank
Voor veel spaarders spelen gemak en vertrouwen een belangrijke rol. Spaargeld staat vaak jarenlang bij dezelfde bank. Overstappen voelt voor veel mensen niet noodzakelijk, zeker wanneer renteverschillen beperkt lijken. Volgens DNB blijft het overgrote deel van het Nederlandse spaargeld daarom bij Nederlandse banken staan, ondanks hogere spaarrentes bij buitenlandse aanbieders.
Vooral spaarders die hun spaargeld gebruiken als buffer of reserve kiezen vaak voor:
- overzicht
- vertrouwdheid
- eenvoudige toegang tot spaargeld
Juist dat gedrag beïnvloedt de Nederlandse spaarmarkt sterk.
Bieden kleinere en buitenlandse banken vaak hogere spaarrentes?
Kleinere banken en buitenlandse banken willen vaak sneller spaargeld aantrekken. Een hoge spaarrente helpt daarbij. Vooral online banken gebruiken spaarrente actief om nieuwe klanten binnen te halen. Daardoor bieden kleinere banken regelmatig hogere rentes dan grote Nederlandse banken.
Dat betekent niet dat sparen daar minder veilig is. Binnen de Europese Unie vallen banken namelijk onder het depositogarantiestelsel. Dit stelsel beschermt spaargeld tot € 100.000 per persoon per bank.
Wil je meer weten over veiligheid? Lees dan onze uitleg over het depositogarantiestelsel.
Waarom verandert spaarrente niet overal tegelijk?
Als de ECB haar rente wijzigt, veranderen niet alle banken meteen hun spaarrente. Sommige banken verhogen hun rente snel om nieuwe klanten aan te trekken. Andere banken wachten langer, bijvoorbeeld omdat zij al voldoende spaargeld hebben. Daardoor ontstaan soms grote renteverschillen tussen banken, zelfs wanneer de ECB-rente hetzelfde blijft. Blijf je jarenlang bij dezelfde bank? Dan loop je vaak rente mis, zonder dat je het direct merkt.
