Spaarrentes veranderen voortdurend. Soms verhogen banken hun rente snel, terwijl andere banken maandenlang dezelfde spaarrente aanhouden. Vooral wanneer de Europese Centrale Bank (ECB) de rente verhoogt, ontstaat vaak de vraag waarom spaarrentes niet overal tegelijk meestijgen.
Achter die verschillen zitten duidelijke economische en financiële oorzaken. Denk aan inflatie, marktrentes, concurrentie tussen banken en de hoeveelheid spaargeld die banken nodig hebben.
Wil je weten wat er achter de hoogste spaarrente zit? Dan helpt het om te begrijpen waarom spaarrentes stijgen of juist dalen.
Samenvatting
Spaarrentes stijgen of dalen vooral door veranderingen in de rente van de Europese Centrale Bank (ECB), inflatie, economische ontwikkelingen en concurrentie tussen banken. Ook de hoeveelheid spaargeld die banken nodig hebben speelt een belangrijke rol. Daardoor ontstaan verschillen tussen spaarrentes en reageren banken niet allemaal tegelijk.
Waarom verandert spaarrente?
Spaarrente verandert omdat de waarde van geld voortdurend verandert. Banken betalen rente om spaargeld aan te trekken. Dat spaargeld gebruiken zij vervolgens om onder andere hypotheken en leningen te verstrekken.
Heeft een bank veel spaargeld nodig? Dan stijgt de spaarrente vaak om aantrekkelijker te worden voor spaarders. Heeft een bank juist al voldoende spaargeld of wordt geld lenen goedkoper? Dan blijft de spaarrente op spaarrekeningen en deposito's meestal lager.
Ook economische ontwikkelingen spelen mee. Wanneer centrale banken de rente verhogen, stijgt de prijs van geld in de hele markt. Banken betalen daardoor zelf meer rente en verhogen spaarrentes vaak mee.
Daardoor beweegt spaarrente voortdurend mee met de economie, de financiële markt en de behoefte van banken aan spaargeld.
De Europese Centrale Bank (ECB) heeft de grootste invloed op spaarrentes in Europa. De ECB bepaalt de beleidsrente binnen de eurozone. Dat is de rente waartegen banken geld kunnen lenen of juist kunnen stallen bij de centrale bank.
Verhoogt de ECB de rente? Dan stijgen de marktrentes meestal mee. Marktrentes zijn de rentes waartegen banken en financiële instellingen geld lenen op financiële markten. Banken ontvangen daardoor meer rente wanneer zij geld bij de ECB parkeren. Daardoor ontstaat er ruimte om spaarrentes te verhogen. Verlaagt de ECB de rente? Dan dalen de spaarrentes meestal weer.
Dat proces verloopt meestal in drie stappen:
de ECB verhoogt of verlaagt de rente
marktrentes bewegen mee
banken passen spaarrentes aan
Toch bewegen banken niet allemaal even snel mee. Vooral in Nederland ontstaan daardoor duidelijke renteverschillen tussen banken. Wil je meer weten over die relatie? Lees dan ook Welke invloed heeft de ECB-rente op je spaarrente?
Spaarrente en inflatie
Bij hoge inflatie stijgen prijzen snel. Centrale banken proberen dat meestal af te remmen door de rente te verhogen. Daardoor wordt lenen duurder en lopen marktrentes vaak op. Spaarrentes stijgen dan meestal mee.
Dat zag je bijvoorbeeld duidelijk vanaf 2022, toen de ECB de rente snel verhoogde om de inflatie binnen Europa af te remmen. Nu betekent een hogere spaarrente niet automatisch dat je spaargeld meer waard wordt. Ligt de inflatie hoger dan de spaarrente? Dan neemt de koopkracht van je spaargeld alsnog af.
Waarom blijven spaarrentes soms lang laag?
Spaarrentes blijven meestal laag wanneer centrale banken de rente laag houden en banken al voldoende spaargeld hebben. Dat gebeurde bijvoorbeeld jarenlang na de financiële crisis van 2008. De ECB hield de rente toen lange tijd extreem laag om de economie te stimuleren.
Daardoor bleven ook spaarrentes jarenlang historisch laag. Spaargeld leverde weinig rendement op, terwijl prijzen langzaam bleven stijgen. Omdat banken in die periode weinig behoefte hadden aan extra spaargeld, ontstond ook weinig druk om spaarrentes te verhogen.
Verschillen tussen banken in Nederland
De spaarrente in Nederland beweegt mee met economische ontwikkelingen, maar niet altijd gelijk. Vooral in Nederland zie je grote verschillen tussen banken ontstaan.
Grote Nederlandse banken beschikken vaak al over veel spaargeld van bestaande klanten. Daardoor voelen zij minder druk om spaarrentes snel te verhogen. Kleinere banken en buitenlandse spaarbanken willen juist vaker groeien en bewegen daarom sneller mee met renteveranderingen.
Daardoor is spaarrente geen vast percentage, maar een breed speelveld. Kijk je alleen naar de rente van je eigen bank? Dan mis je vaak een groot deel van de markt.
“Banken die actief spaargeld willen aantrekken reageren meestal sneller op renteveranderingen dan banken die al veel spaargeld hebben.”
- Spaarexpert Juul Klarenbeek
Wanneer daalt spaarrente snel?
Wanneer marktrentes dalen of de ECB de rente verlaagt, dalen spaarrentes meestal mee. Banken ontvangen dan zelf minder rente op geld dat zij bij de centrale bank stallen. Daardoor neemt de ruimte voor hogere spaarrentes af. Soms veranderen spaarrentes daardoor binnen korte tijd. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer inflatie afneemt, economische groei vertraagt of banken minder spaargeld nodig hebben.
Merk je dat spaarrentes alweer dalen terwijl prijzen nog hoog liggen? Dan voelt dat vaak tegenstrijdig.
Is een hogere spaarrente risicovoller?
Niet iedere bank biedt dezelfde spaarrente. Dat verschil hangt vooral samen met hoeveel spaargeld een bank nodig heeft en hoeveel concurrentie er is. Kleinere banken en buitenlandse banken gebruiken een hoge spaarrente vaak actief om nieuwe klanten aan te trekken. Grote banken hebben meestal al veel spaargeld van bestaande klanten en hoeven daardoor minder sterk te concurreren op rente.
Een hogere spaarrente betekent daarbij niet automatisch meer risico, zolang een bank onder een wettelijk depositogarantiestelsel valt. Binnen de Europese Unie zijn tegoeden tot € 100.000 per persoon per bank beschermd.
Tip van spaarexpert Juul
Zowel een stijgende als dalende spaarrente biedt mogelijkheden.
Stijgt de spaarrente? Veel spaarders kiezen dan juist voor flexibiliteit met een vrij opneembare spaarrekening. Banken verhogen spaarrentes in zo’n periode namelijk vaak stap voor stap.
Verwacht je dat de spaarrente gaat dalen? Dan kan het slim zijn om een deel van je spaargeld vast te zetten in een spaardeposito voordat banken hun rentes verder verlagen. Zo profiteer je langer van een hogere rente.
Goed om mee te nemen
Spaarrentes reageren meestal met vertraging op veranderingen van de ECB. Daardoor ontstaat vaak een periode waarin banken sterk verschillende rentes bieden. Juist in zulke periodes lopen renteverschillen tussen banken sneller op. Kijk daarom niet alleen naar de rente van je eigen bank, maar ook naar hoe andere banken bewegen wanneer marktrentes veranderen.
Conclusie waarom stijgt of daalt de spaarrente
Spaarrentes stijgen of dalen door een combinatie van economische ontwikkelingen, rentebeleid van de ECB en concurrentie tussen banken. Vooral veranderingen van de ECB en inflatie hebben veel invloed op de richting van spaarrentes. Maar banken reageren niet allemaal even snel. Grote banken beschikken vaak al over veel spaargeld en verhogen spaarrentes daardoor meestal geleidelijker. Kleinere banken en buitenlandse aanbieders bewegen juist vaker sneller mee.
Deze pagina is geschreven en bijgehouden door spaarexpert Juul Klarenbeek bij Spaarrente.nl. De informatie wordt regelmatig gecontroleerd en geactualiseerd op basis van marktontwikkelingen en regelgeving.
