Wat is inflatie?
Door inflatie worden producten en diensten duurder. Daardoor kun je met hetzelfde spaarsaldo minder kopen dan eerder.
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) berekent de inflatie in Nederland. Daarbij kijkt het naar prijsveranderingen van producten en diensten zoals boodschappen, energie, kleding, verzekeringen en huurprijzen. Stijgt de inflatie met 2%? Dan zijn producten gemiddeld 2% duurder geworden dan een jaar eerder.
Een beetje inflatie hoort bij een gezonde economie. Maar stijgen prijzen langdurig snel? Dan raakt dat direct jouw spaargeld.
Hoe maakt inflatie je spaargeld minder waard?
Spaarrente laat je saldo groeien. Inflatie bepaalt hoeveel dat saldo waard blijft.
Ontvang je bijvoorbeeld 2% spaarrente terwijl prijzen gemiddeld met 4% stijgen? Dan groeit je spaargeld wel in euro’s, maar verlies je koopkracht. Je kunt er na een jaar minder mee kopen. Dat zie je niet meteen op je bankrekening. Je saldo stijgt immers gewoon. Je merkt het pas wanneer boodschappen, energie of vaste lasten duurder worden.
Inflatie in Nederland en Europa de afgelopen 10 jaar
De afgelopen tien jaar bewoog de inflatie sterk. Lange tijd bleef de prijsstijging beperkt, maar in 2022 liep inflatie uitzonderlijk hard op als gevolg van de Coronacrisis en de oorlog in Oekraïne. Daardoor verloor spaargeld in korte tijd veel koopkracht.
| Jaar | Inflatie Nederland | Inflatie eurozone |
|---|
| 2016 | 0,1% | 0,2% |
| 2017 | 1,3% | 1,5% |
| 2018 | 1,6% | 1,8% |
| 2019 | 2,6% | 1,2% |
| 2020 | 1,3% | 0,3% |
| 2021 | 2,7% | 2,6% |
| 2022 | 10,0% | 8,4% |
| 2023 | 3,8% | 5,4% |
| 2024 | 3,3% | 2,4% |
| 2025 | 3,3% | 2,1% |
Bron: CBS / Eurostat
Waarom hoge inflatie extra veel invloed heeft
Bij hoge inflatie daalt de koopkracht van je spaargeld snel.
Dat gebeurde duidelijk in 2022 en 2023. Energieprijzen, boodschappen en andere dagelijkse uitgaven stegen hard. Spaarrentes bleven eerst achter, waardoor je met hetzelfde spaarsaldo minder kon kopen. Pas nadat de Europese Centrale Bank (ECB) de rente verhoogde, begonnen veel spaarrentes weer te stijgen.
Meer hierover lees je in:
Wanneer groeit je spaargeld echt in waarde?
Je spaargeld groeit pas echt in waarde wanneer de spaarrente hoger ligt dan de inflatie. Dat verschil heet de reële rente.
Ontvang je 3% spaarrente op je spaarrekening terwijl de inflatie 2% bedraagt? Dan groeit niet alleen je saldo, maar ook je koopkracht. Je kunt een jaar later gemiddeld iets meer kopen dan daarvoor.
Is de inflatie hoger dan de spaarrente? Dan lever je koopkracht in. Een spaarrente van 3% lijkt aantrekkelijk, maar bij 5% inflatie wordt je spaargeld alsnog minder waard.
Wat betekent inflatie voor grote spaarsaldi?
Heb je een groter spaarsaldo? Dan voel je het effect van inflatie sneller.
Bij € 100.000 spaargeld betekent 3% inflatie dat je koopkracht in één jaar ongeveer € 3.000 daalt, als je geen rente ontvangt. Krijg je wel rente, dan beperkt die rente het verlies. Maar zolang de rente lager ligt dan de inflatie, lever je nog steeds koopkracht in. Bij grotere vermogens speelt daarnaast mogelijk belasting in box 3 mee. Daardoor wordt het nog belangrijker om te kijken wat je netto overhoudt.
Waarom banken spaarrentes niet altijd snel verhogen
Je verwacht misschien dat spaarrentes direct meestijgen wanneer inflatie oploopt. Toch gebeurt dat vaak niet. Banken kijken niet alleen naar inflatie. Ook de ECB-rente, marktrentes, concurrentie tussen banken en de hoeveelheid spaargeld die banken al hebben, spelen een rol. Daardoor blijven spaarrentes soms langere tijd achter terwijl prijzen al stijgen. Vooral grote Nederlandse banken verhogen spaarrentes vaak geleidelijker dan kleinere banken of buitenlandse aanbieders.
Zo beperk je de invloed van inflatie op je spaargeld
Inflatie kun je niet voorkomen. Je kunt het effect op je spaargeld wel verkleinen. Vergelijk daarom regelmatig spaarrentes. Stap over wanneer een andere bank structureel meer rente biedt en de voorwaarden bij je passen. Heb je geld dat je langere tijd kunt missen? Dan kan een spaardeposito interessant zijn, omdat je de rente voor een bepaalde periode vastzet.
Ook spreiden helpt. Je verdeelt je spaargeld dan over meerdere rekeningen of deposito’s, zodat je flexibeler inspeelt op veranderingen in de rente.
"Op de hoogte van de inflatie heb je geen invloed. Wel kun je het effect ervan dempen met een hogere spaarrente."
- Spaarexpert Juul Klarenbeek 
Waarom regelmatig spaarrente vergelijken loont
Inflatie verandert voortdurend. Spaarrentes bewegen ook, maar banken passen hun rente niet allemaal tegelijk aan. Kijk je jarenlang niet naar je spaarrente? Dan kan het verschil met andere banken flink oplopen. Door regelmatig te vergelijken, voorkom je dat het spaargeld op je spaarrekening onnodig koopkracht verliest.
Dat betekent niet dat je steeds moet overstappen. Wel helpt vergelijken om bewust te blijven kiezen waar je jouw spaargeld aanhoudt.
