Wanneer gaat een bank failliet?
Een bank gaat failliet wanneer zij haar verplichtingen niet meer kan nakomen. Dat gebeurt zelden van de ene op de andere dag.
Toezichthouders houden banken continu in de gaten en grijpen vaak al in voordat een bank echt omvalt. Banken moeten voldoen aan strenge eisen voor kapitaal, liquiditeit en risicobeheer. Lukt herstel niet meer? Dan volgt een faillissement of gedwongen afwikkeling.
Wat gebeurt er stap voor stap als je bank failliet gaat?
Voor jou als spaarder verloopt een faillissement van een bank meestal in deze stappen:
Stap 1: De toezichthouder grijpt in
Kan een bank haar verplichtingen niet meer nakomen? Dan grijpt de toezichthouder in. In Nederland doet De Nederlandsche Bank (DNB) dat. Bij een buitenlandse bank gaat het om de toezichthouder of uitvoerende instantie in dat land.
Stap 2: De bank blokkeert je rekening tijdelijk
Je kunt tijdelijk geen geld opnemen, overboeken of betalingen uitvoeren. Dat zorgt vaak voor onrust. Toch is je spaargeld niet direct verdwenen. Het staat tijdelijk vast tijdens de afwikkeling.
Stap 3: Het depositogarantiestelsel treedt in werking
Valt de bank onder een officieel depositogarantiestelsel? Dan bepaalt de uitvoerende instantie automatisch welke spaarders recht hebben op een vergoeding. Je hoeft niet zelf aan te tonen hoeveel spaargeld je had. De bank en de uitvoerende instantie beschikken al over die gegevens.
Stap 4: Je ontvangt informatie over de uitbetaling
De instantie die het depositogarantiestelsel uitvoert, informeert je over de vervolgstappen. In Nederland verzorgt DNB de uitbetaling. Bij een Nederlandse bank krijg je dan bericht van DNB.
Stap 5: Je krijgt je spaargeld terug
Het garantiestelsel maakt het beschermde bedrag over naar een andere rekening op jouw naam. Binnen de Europese Unie moeten garantiestelsels spaarders normaal gesproken binnen zeven werkdagen compenseren.
Kun je nog bij je geld als een bank failliet gaat?
Niet direct. Zodra de toezichthouder ingrijpt, blokkeert de bank rekeningen tijdelijk. Je kunt dan geen betalingen doen, geld opnemen of spaargeld overboeken. Die blokkade duurt per situatie verschillend. Binnen Europa beperkt het depositogarantiestelsel deze periode meestal tot enkele werkdagen. Toch kan zo’n tijdelijke blokkade vervelend zijn als al je geld bij één bank staat.
Wat kun je zelf doen?
Je hoeft in de meeste gevallen geen aanvraag in te dienen om beschermd spaargeld terug te krijgen. Je kunt vooraf wel veel doen om problemen te beperken:
- houd je persoonsgegevens bij de bank actueel;
- open een tweede betaal- of spaarrekening bij een andere bank;
- spreid grotere spaarsaldi over meerdere banken;
- controleer vooraf onder welk depositogarantiestelsel een bank valt.
Zo voorkom je dat je tijdelijk zonder beschikbaar geld zit.
Hoe krijg je je spaargeld terug?
Valt jouw bank onder een depositogarantiestelsel? Dan start de terugbetaling automatisch. In Nederland ontvang je instructies van De Nederlandsche Bank. Je hebt een rekening bij een andere bank nodig om je geld terug te krijgen.
Bij buitenlandse banken verzorgt de uitvoerende instantie van dat land de terugbetaling. De werkwijze kan daardoor per land verschillen.
Lees hierover meer in Hoe snel krijg ik mijn geld terug via het depositogarantiestelsel?
Wat gebeurt er met spaargeld boven € 100.000?
Het depositogarantiestelsel beschermt normaal gesproken maximaal € 100.000 per persoon per bank. Heb je meer spaargeld bij dezelfde bank staan, dan valt het bedrag boven deze grens niet onder de wettelijke garantie. Of je dat geld terugkrijgt, hangt af van de afwikkeling van het faillissement. Dat proces kan lang duren en geeft geen zekerheid. Daarom spreiden veel spaarders grotere bedragen over meerdere banken.
Lees hierover meer in:
Wat als jouw bank in het buitenland zit?
Spaar je bij een buitenlandse bank, bijvoorbeeld via een online spaarplatform? Dan geldt het depositogarantiestelsel van het land waar de bank haar vergunning heeft. Binnen Europa gelden grotendeels dezelfde regels, maar de uitvoering verschilt per land. Denk aan communicatie, taal, procedures en de instantie die de terugbetaling verzorgt.
Controleer daarom altijd onder welk garantiestelsel een bank valt voordat je een rekening opent.
Lees meer meer informatie over sparen in het buitenland: Is sparen in het buitenland veilig?
Kun je een bankfaillissement zien aankomen?
Dat blijft lastig. Banken staan onder streng toezicht en problemen ontstaan vaak achter de schermen.
Let wel op signalen zoals opvallend hoge spaarrentes, negatieve berichtgeving, een dalende kredietwaardigheid of financiële onrust in een land. Zulke signalen maken een bank niet meteen onveilig, maar helpen je wel om bewuster naar risico’s te kijken.
